Direkt zum Inhalt
Latein 1. Lernjahr ‐ Abitur

Abkürzungen

Von den Römern verwendete Abkürzungen

Die Römer verwendeten Hunderte von Abkürzungen, die man vor allem zum Entschlüsseln lateinischer Inschriften benötigt. In den literarischen Texten, die wir in der Schule lesen, werden meist nur folgende Abkürzungen verwendet:

(1)  Abkürzungen der lateinischen Vornamen

A.  =  Aulus

App.  
=  Appius

C.  
=  Gāius

Cn.  
=  Gnaeus

D.  
=  Decimus

K.  
=  Kaesō

L.  
=  Lūcius

M.  
=  Mārcus

M’.  
=  Mānius

N.
oder Num.  =  Numerius

P.  
=  Pūblius

Q.  
=  Quīntus

S.
oder Sex.  =  Sextus

Ser.  
=  Servius

Sp.  
=  Spurius

T.  
=  Titus

Ti.
oder Tib.  =  Tiberius

Erläuterung:

In den Abkürzungen für Gāius und Gnaeus steht der Buchstabe C für G. Das stammt aus einer Zeit, als es im lateinischen Alphabet noch kein Zeichen für den Laut [g] gab und C für diesen Zweck mitverwendet wurde. So steht beispielsweise C. Iūlius Caesar für Gāius Iūlius Caesar.

 

(2)  Abkürzungen für Zahlen

Alles hierüber findest du unter Zahlzeichen.

 

Grammatische Abkürzungen

Folgende Abkürzungen sind in Lateingrammatiken üblich:

1.Pl.  =  1. Person Plural

1.Sg.  =  1. Person Singular

2.Pl.  =  2. Person Plural

2.Sg.  =  2. Person Singular

3.Pl.  =  3. Person Plural

3.Sg.  =  3. Person Singular

AA  =  Ablativus absolutus

Abl.  =  Ablativ

Abl. abs.  =  Ablativus absolutus

ACI  =  Accusativus cum infinitivo

ACP  =  Accusativus cum participio = Akkusativ-AUC

Adj.  =  Adjektiv

Adp.  =  Adposition

adv.  =  adversativ | adverbial

Adv.  =  Adverb

Advl.  =  Adverbial (= adverbiale Bestimmung)

Akk.  =  Akkusativ

Akt.  =  Aktiv

Akz.  =  Akzent

Alph.  =  Alphabet

AmP  =  Ablativ mit Partizip (= Ablativus absolutus)

Ang.  =  (freie) Angabe

App.  =  Apposition

Appos.  =  Apposition

Art.  =  Artikel

Ass.  =  Assimilation

Attr.  =  Attribut

AUC  =  Ab-urbe-condita-Konstruktion (= „dominantes Partizip“)

da  =  Daktylus

Dat.  =  Dativ

Dekl.  =  Deklination

Dem.-Pron.  =  Demonstrativpronomen

Dep.  =  Deponens

Der.  =  Derivation

Dim.  =  Dimension

Diss.  =  Dissimilation

Dist.  =  Distichon

Dth.  =  Diathese

End.  =  Endung

Erg.  =  Ergänzung

Et.  =  Etymologie

Etym.  =  Etymologie

Euph.  =  Euphemismus

f.  =  Feminin

Fin.  =  finite Verbform (= Finitiv)

Fl.  =  Flexion

Flex.  =  Flexion

FMT  =  Formtyp-Modus-Tempus-Kennzeichen

Fut.  =  Futur

Futpf.  =  Futurperfekt

gem.  =  gemischt (in: gemischte Deklination, gemischte Konjugation)

Gen.  =  Genitiv

Ger.  =  Gerundium

gleichz.  =  gleichzeitig

Gnd.  =  Gerundium

Gndv.  =  Gerundiv(um)

Gr.  =  Grammatik

Gramm.  =  Grammatik

gz.  =  gleichzeitig

Hex.  =  Hexameter

HS  =  Hauptsatz

ia  =  Jambus

IC  =  Infinitivus coniunctus (= Infinitiv mit übernommenem Subjekt)

idg.  =  indogermanisch

Imp.  =  Imperativ

Imperf.  =  Imperfekt

Impf.  =  Imperfekt

Ind.  =  Indikativ

Indef.-Pron.  =  Indefinitpronomen

Inf.  =  Infinitiv

Inf.m.ü.S.  =  Infinitiv mit übernommenem Subjekt

Inf.o.S.  =  Infinitiv ohne Subjekt

instr.  =  instrumental

Int.-Pron.  =  Interrogativpronomen

Interj.  =  Interjektion

intr.  =  intransitiv

intrans.  =  intransitiv

K.  =  Konsonant

Kjg.  =  Konjugation

Kjn.  =  Konjunktion

Kjv.  =  Konjunktiv

Komp.  =  Komparativ | Komparation | Komposition

Kompl.  =  Komplement

kond.  =  kondizional

Kongr.  =  Kongruenz

Konj.  =  Konjugation | Konjunktion | Konjunktiv

kons.  =  konsonantisch (in: konsonantische Deklination, konsonantische Konjugation)

Kons.  =  Konsonant

konsek.  =  konsekutiv

Konv.  =  Konversion

konz.  =  konzessiv

Kop.  =  Kopula

Kpl.  =  Komplement

Lok.  =  Lokativ

m.  =  Maskulin

Met.  =  Metapher

mod.  =  modal

Mod.  =  Modus

Morph.  =  Morphologie

n.  =  Neutrum

nachz.  =  nachzeitig

NCI  =  Nominativus cum infinitivo

Neg.-Pron.  =  Negativpronomen

Nom.  =  Nominativ

NS  =  Nebensatz

Num.  =  Numerus

nz.  =  nachzeitig

Obj.  =  Objekt

P.  =  Person

PA  =  Participium absolutum (= Ablativus absolutus)

Part.  =  Partikel | Partizip

Pas.  =  Passiv

PC  =  Participium coniunctum

Pent.  =  Pentameter

Perf.  =  Perfekt

Pers.  =  Person

Pers.-Pron.  =  Personalpronomen

Pf.  =  Perfekt

PFA  =  Partizip Futur Aktiv (= nachzeitiges Aktivpartizip)

Pl.  =  Plural

PND  =  Person-Numerus-Diathese-Kennzeichen (= Personalendung)

Pos.  =  Positiv

Poss.-Pron.  =  Possessivpronomen

Postp.  =  Postposition

PPA  =  Partizip Präsens Aktiv (= gleichzeitiges Aktivpartizip)

PPP  =  Partizip Perfekt Passiv (= vorzeitiges Passivpartizip)

Pprät.  =  Postpräteritum

Pqpf.  =  Plusquamperfekt

Präd.  =  Prädikat

Prädn.  =  Prädikatsnomen

Prädv.  =  Prädikativ(um)

Präp.  =  Präposition

Präs.  =  Präsens

Prät.  =  Präteritum

Pron.  =  Pronomen

Ps.  =  Person

Ps.-Pron.  =  Personalpronomen

Ptk.  =  Partikel

Ptz.  =  Partizip

Refl.-Pron.  =  Reflexivpronomen

Rel.-Pron.  =  Relativpronomen

Sbjn.  =  Subjunktion

Sbst.  =  Substantiv

Semidep.  =  Semideponens

Sg. / Sing.  =  Singular

Spl.  =  Supplement

Spn.  =  Supinum

Subj.  =  Subjekt

Subst.  =  Substantiv

Sup.  =  Superlativ

Suppl.  =  Supplement

temp.  =  temporal

tr.  =  transitiv

trans.  =  transitiv

tro  =  Trochäus

uidg.  =  ur-indogermanisch

Univ.-Pron.  =  Universalpronomen

V.  =  Vokal

Vb.  =  Verb

Vok.  =  Vokativ | Vokal

vorz.  =  vorzeitig

vz.  =  vorzeitig


Schlagworte

  • #Abkürzungen Namen
  • #lateinische Abkürzungen
  • #Perf.
  • #Pers.
  • #Sg.
  • #Pl.
  • #Pqpf.
  • #Fut I
  • #Fut II
  • #Konj.
  • #Nom.
  • #Akk.
  • #Abl.
  • #Gen.
  • #Dat.
  • #Ind.
  • #Konj
  • #Ind
  • #Imp
  • #Imp.